temporary stedelijk 3

stedelijk @ universiteit van amsterdam - symposium: marx and the aesthetic
vr 11 mei 00:00

 
10-13 mei, 2012


Locatie:
 11 en 12 mei: Universiteitstheater, Universiteit van Amsterdam, Nieuwe Doelenstraat 16, Amsterdam
10 en 13 mei: Goethe Instituut, Herengracht 470, Amsterdam

Taal:
Engels

Toegangsprijs:
€ 55,-/€ 25,- ( studenten) voor deelname aan het programma op de Universiteit van Amsterdam en het Goethe Instituut, inclusief lunch en een drankje op alle dagen.
Voor het programma in het Goethe Instituut gelden speciale prijzen: 10 mei: € 5,-/€ 3,- (studenten), 10 én 13 mei: € 25,-/€ 12,50 (studenten), inclusief lunch en een drankje.

Reserveren: reserveren is verplicht. U kunt zich aanmelden door een een e-mail te sturen naar mail@marxandtheaesthetic.org. Vergeet niet aan te geven of u het gehele programma wilt volgen, of alleen de onderdelen in het Goethe-Institut. Betalen kan ter plaatse aan de balie. 

Bekijk het gehele programma van de conferentie hier (PDF)
______________________________________________________________

Het Stedelijk Museum Amsterdam, de Universiteit van Amsterdam en de Jan van Eyck Academie organiseren - in nauwe samenwerking met andere instellingen - de internationale conferentie Marx and the Aesthetic. De conferentie vindt plaats van 10 tot en met 13 mei 2012. Tot de sprekers behoren onder andere Boris Groys, Phil Collins, Sven Lütticken en Perdo Reyes, en Chto Delat. 

Het doel van de conferentie is het analyseren van de rol van het esthetische in de geschriften van Karl Marx. Ook gaat het programma nader in op beeldende kunst en literatuur die gebaseerd of rechtstreeks geïnspireerd is op Marx' geschriften. De conferentie is een poging om de immanente relatie tussen het esthetische en de emancipatoire opvattingen van een (marxistische) politiek kritisch te onderzoeken.

Eerdere pogingen om Karl Marx en Friedrich Engels vanuit de esthetica te begrijpen waren ofwel marxistisch in de brede zin des woords – schrijven als productiekracht, esthetische autonomie als kritiek op de waardevorm, ideologiekritiek van de esthetica enz – of op een naïeve manier marxologisch, waarbij bijvoorbeeld in één boekdeel de losse commentaren over kunst en literatuur werden bijeengebracht die her en der in Marx' en Engels' geschriften zijn te vinden.

Het probleem met de eerste benadering is dat er van wordt uitgegaan dat Marx een blinde vlek had als het over het esthetische gaat en dat de marxiaanse grammatica en woordenschat daarom radicaal dienden te worden omgevormd. De tweede aanpak mislukte (al dienen deze pogingen op zich weer eens goed te worden bekeken, want ze zijn meer dan veertig jaar oud) omdat het begrip 'esthetica' beperkt werd tot uitspraken die expliciet over kunst en literatuur gaan.

In recente debatten over het esthetische (in onderscheid met de esthetica als discipline binnen de filosofie) is er een andere en bredere visie op het veld ontwikkeld. Het esthetische overschrijdt de grenzen tussen disciplines en beperkt zich niet tot specifieke onderwerpen. Het esthetische is een denkvorm waarin een scala aan complexe en onderling verbonden thema's aan de orde komen: de geestelijke en materiële orde, de ontwrichtende dynamiek van de zintuiglijke waarneming en van expressie en metafoor, de logica van innovatie en van de 'gebeurtenis', het onbepaalde karakter van semiotische stelsels, enz.

De esthetica dient zich daarom niet te beperken tot de kunst alleen en valt er zelfs niet per se mee samen. Anders gezegd, het esthetische verkeert in een toestand van voortdurende 'migratie'. Auteurs als Jean-Luc Nancy, Philippe Lacoue-Labarthe en Jacques Rancière hebben erop gewezen dat alle radicale pogingen om over het politieke te theoretiseren sterk afhankelijk zijn van denkfiguren van het esthetische. Het 'esthetisch-politieke' is de benaming geworden voor alle esthetische dynamica die de hegemonische orde van de rede en de gevestigde kanalen van de waarneming doorkruisen (en in de war gooien). 

Tegen deze achtergrond moet er opnieuw worden gekeken naar de hele geschiedenis van het radicale politieke denken. Socio-filosofische en strategische politieke stellingen die oorspronkelijk helemaal niet als esthetisch werden beschouwd, komen in een nieuw licht te staan - zoals bijvoorbeeld Alfred Sohn-Rethels idee dat 'communisme het overwinnen van de scheiding tussen hoofd- en handwerk is.'

De teksten van Marx zelf zijn nog niet afdoende in deze termen geïnterpreteerd en gereconstrueerd. En toch zijn er in deze geschriften ontelbare figuren van het esthetische aan het werk. Van noties over een 'esthetica van de productie' tot de 'poëzie van de toekomst', van het radicale modernisme van burgerlijke Bildung tot het begrip 'vrije associatie' als zodanig, van verwijzingen naar Shakespeare en Dante in het origineel tot belangrijke vertalingen daarvan: het esthetische neemt onmiskenbaar een grote plaats in Marx' denken in.

Omgekeerd bevat Marx' werk ook buitengewoon rijk materiaal om kunst mee te maken. Van toneelstukken over Das Kapital tot de Chinese poging om daar een opera van te maken, van Sergei Eisensteins en Alexander Kluge's pogingen tot het verfilmen van Das Kapital tot Rainer Ganahls seminars, en van het werk van Zachary Formwalt, Pedro Reyes en Milena Bonilla tot dat van Phil Collins: telkens weer zijn er kunstenaar die Marx naar voren schuiven als een 'esthetische gebeurtenis'.

De conferentie Marx and the Aesthetic gaat in op al deze kwesties en biedt ruimte aan het werk van vele eigentijdse kunstenaars. Ook de vraag hoe Marx' politieke en esthetische oeuvre het begrip van het esthetische verrijkt, komt aan de orde. 

Sprekers en deelnemers:

Milena Bonilla (kunstenaar)

Clint Burnham (Simon Fraser University, Vancouver)

Terrell Carver (University of Bristol)

Phil Collins (kunstenaar), Chto Delat (kunstenaar)

Zachary Formwalt (kunstenaar)

Josef Früchtl (Universiteit van Amsterdam)

Rainer Ganahl (kunstenaar)

Boris Groys (NYU)

Jochen Hörisch (Universität Mannheim)

Sven Lütticken (Vrije Universiteit, Amsterdam)

Pedro Reyes (kunstenaar)

Kristin Ross (New York University)

Kati Röttger (Universiteit van Amsterdam)

Helmar Schramm (Freie Universität, Berlin)

Ruth Sonderegger (Akademie der Bildenden Künste, Wenen)

Gary Teeple (Simon Fraser University, Vancouver)

en vele anderen! 

Organisatiecomité:

Nathaniel Boyd (Jan Van Eyck Academie)

Samir Gandesha (Simon Fraser University)

Johan Hartle (Universiteit van Amsterdam)

Daniel Hartley (Justus‑Liebig Universität, Giessen) 

Partners:

Universiteit van Amsterdam, Faculteit Filosofie

Stedelijk Museum, Amsterdam

Simon Fraser University, Vancouver, Institute of the Humanities

Jan van Eyck Academie, Maastricht

Goethe-Institut, Amsterdam

Amsterdam School for Cultural Analysis, Universiteit van Amsterdam

Duitsland Instituut, Amsterdam