temporary stedelijk 3

stedelijk museum presenteert: tuin van runa islam

 

Vanaf 23 juni presenteert het Stedelijk Museum als onderdeel van Temporary Stedelijk 2 de geluidloze 16mm film Tuin  van Runa Islam. Zij maakte het werk in 1998 en het Stedelijk verwierf het in 2002 voor de collectie. Islam ontleedt in haar werk de visuele technieken waarmee verhalen worden verteld.

Tuin is feitelijk de reconstructie van een scène uit de film Martha (1973) van Rainer Werner Fassbinder: een romantisch filmcliché waarbij twee onbekenden een eerste blik uitwisselen. De actie wordt in de film van Islam zowel meedogenloos geanalyseerd als zeer precies in scène gezet.

De twee parallelle projecties waarop deze enigszins raadselachtige gebeurtenis zich afspeelt, zijn grofkorrelig zwart-wit. Ze hebben iets documentairs en lijken bedoeld als een studieuze observatie. In het midden van de ruimte, haaks op de wand, is ook een scherm geplaatst waarop dezelfde scène enkelvoudig wordt geprojecteerd – ditmaal in 16 mm en in kleur, relaterend aan cinema.

Door de  ruimtelijke opstelling van het werk is de kijker geneigd rond het scherm te lopen en zo de beweging van de drie projecties te herhalen. Deze verschillende ingrediënten – het gebruik van zwart-wit, kleur en de sculpturale benadering van de ruimte – zijn typerend voor het werk Runa Islam.

Runa Islam (Bangladesh, 1971) woont en werkt in Londen. Na te hebben gestudeerd aan de Rijksakademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam vervolgde zij haar opleiding aan de Royal College of Art in Londen. In 2005 nam Islam deel aan de Biënnale in Venetië. In 2008 werd zij genomineerd voor de Turner Prize, die jaarlijks wordt uitgereikt aan Britse beeldende kunstenaars onder de 50 jaar.

Naast groepstentoonstellingen in Tate Modern (2001), de Biënnale in Istanbul (2003) en de Biënnale in Venetië (2005) heeft Islam ook meerdere solotentoonstellingen gehad, in onder meer de White Cube in Londen, UCLA Hammer Museum in Los Angeles, Centro de Arte Contemporaneo in Malaga en MUMOK in Wenen. Op dit moment is er een tentoonstelling van Islam te zien in het Museum of Modern Art, New York, in de serie Projects 95.

Het Stedelijk Museum presenteert recent werk van de Amerikaanse kunstenaar Jennifer Bornstein: de film Frauenkörperbewegungsbilder uit 2010, samen met vijftien van haar etsen. De presentatie is vanaf 23 juni te zien, als onderdeel van Temporary Stedelijk 2.

Bornstein’s etsen zijn geïnspireerd op beelden uit haar  eigen collectie archieffoto's, waaronder afbeeldingen  uit de verzameling van Sam Wagstaff Jr., een belangrijke verzamelaar en curator van fotografie. Bornstein nodigde kennissen uit en wierf onbekenden op een online forum om poses van de foto’s na te doen, fotografeerde ze en maakte daar vervolgens etsen van. De archieffoto's hebben zo een heel eigen interpretatie gekregen en zijn vertaald naar een ander serieel reproductiemedium: een historische voorganger van de fotografie, de ets.

Bornstein baseert haar etsen vaak op documentair fotomateriaal van performances. Ze is vooral geïnteresseerd in de politieke lading van het gebruik van het lichaam en naaktheid in 20ste-eeuwse kunststromingen. “Voor mij lijken de foto's de fysieke verschijningsvorm van een herinnering te zijn, want het zijn vaak de enig overgebleven visuele artefacten (naast de begeleidende teksten) van performances die onvermijdelijk zijn verdwenen omdat ze nu eenmaal in een tijdgebonden medium werden uitgevoerd.”

De 16mm-film Frauenkörperbewegungsbilder is gebaseerd op documentair fotomateriaal van Yvonne Rainer, een bekende danser, choreograaf en filmmaakster. Bornstein riep ditmaal de hulp in van dansers om de poses tot leven te wekken die ze rechtstreeks ontleende aan deze foto's.

“Het fascineert me hoe de foto's van deze performances rechtstreeks in het collectieve geheugen zijn beland van veel eigentijdse kunstenaars, van wie de meesten nog niet eens geboren waren toen deze werken werden uitgevoerd. Met de jaren lijken de performances een romantische betekenis te hebben gekregen die niet overeenkomt met de intentie van de kunstenaars zelf”, aldus de kunstenaar.

Jennifer Bornstein (1970, Seattle, Washington, USA) werkt in Berlijn en studeerde in New York, Los Angeles en aan de École Nationale Supérieur des Beaux-Arts in Parijs. Ze had verschillende solo tentoonstellingen in Stockholm, Londen, New York en Los Angeles en kreeg diverse prijzen toegekend, waaronder de DAAD Fellowship (2010-2011), en de Pollock-Krasner Foundation Award (2008).