temporary stedelijk 3

oproep beeldbuis

 

Het werk Zuil van Leendert Janzée uit 1968 is voor het eerst sinds de aankoop in de jaren zestig in de tentoonstelling TV as... te zien. Het is de vroegste televisiesculptuur uit de collectie van het Stedelijk, en misschien wel de vroegste in Nederland ooit. Janzée maakte gebruik van het fenomeen ‘verticale en horizontale afbuiging’, waarbij het uitgestuurde signaal verticaal en horizontaal opgerekt wordt. Hij zette de verticale afbuiging op nul, zodat het beeld wordt samengeperst tot een horizontale streep. Deze beeldlijn kan de bezoeker manipuleren met zijn eigen stem, en met twee draaiknoppen. Zo gaf Janzée iedereen de gelegenheid om het voorgeschotelde tv-beeld naar eigen hand zetten.

Bart Rutten: “De techniek van Zuil is zeer kwetsbaar en de – inmiddels zeldzame – beeldbuis functioneert helaas sinds kort niet meer. Hij heeft het een kwartier gedaan, en toen was het gedaan. We zijn nu heel hard op zoek naar een vervangend exemplaar, want we willen natuurlijk heel graag dat het publiek weer zelf kan meedoen met dit werk! Met een smart phone kun je via de onderstaande QR-code zien hoe Zuil functioneerde – maar dat is toch niet hetzelfde... Dus: wie heeft er nog een oude tv, een zwart-wit beeldbuis van het type AW 43-80? Die kwam in ieder geval voor in de Erres TV 4595 uit 1960. Ook zoeken we een hoogspanningstransformator, de AT 2016. Zorg er samen met ons voor dat dit werk weer te zien is!”

Leendert Janzée in TV as...
Het filmpje hierboven toont een kort fragment uit de documentaire Schadembaab (1990) die Denise Janzée over haar vader Leendert maakte, waarin te zien is hoe de beeldlijn van Zuil (1968) middels geluid aan te sturen was.